Raportowanie IMMA – nowy standard walidacji modeli initial margin
Raportowanie IMMA to nowy wymóg raportowy w ramach taksonomii ITS 4.3, obejmujący zestaw danych, które instytucje muszą przekazywać nadzorcy, aby umożliwić:
- autoryzację modeli służących do wyliczania initial margin,
- monitorowanie i ocenę poprawności oraz zgodności tych modeli,
- zapewnienie nadzorowi danych wejściowych niezbędnych do walidacji i zatwierdzania modeli IM
Raportowanie będzie dotyczyło wszystkich podmiotów finansowych i niefinansowych, które zawierają transakcje pochodne na rynku OTC i w ramach tych transakcji wymieniają się depozytem wstępnym (initial margin).
Depozyty zabezpieczające to środki ochrony stosowane przy transakcjach pochodnych zawieranych poza rynkiem zorganizowanym (na rynku OTC). Przekazywanie depozytu pomiędzy stronami transakcji ma na celu ograniczenie ryzyka niewywiązania się przez kontrahenta ze swoich zobowiązań. Jeśli jedna ze stron przestaje regulować płatności wynikające z kontraktu, możliwe jest jego zamknięcie, a zgromadzony depozyt ma pokryć potencjalną stratę wynikającą z takiego działania.
Zabezpieczenia te obejmują dwa rodzaje depozytów: wstępny (initial margin) oraz zmienny (variation margin). Depozyt zmienny odzwierciedla bieżącą wartość rynkową kontraktu (NPV) i podlega regularnym aktualizacjom. Z kolei depozyt wstępny pełni rolę dodatkowego bufora – chroni stronę transakcji przed skutkami nagłej zmiany wartości instrumentu pomiędzy ostatnią aktualizacją depozytu zmiennego a momentem ewentualnej niewypłacalności kontrahenta i zamknięciem pozycji na rynku.
Depozyty zabezpieczające pełnią kluczową rolę w ograniczaniu ryzyka systemowego, mitygując ryzyko efektu zarażenia i rozlania. Spośród tych depozytów to właśnie depozyt wstępny obliczany jest za pomocą modeli, które do niedawna nie były ustandaryzowane ani nie musiały być zatwierdzane przez żaden organ nadzorczy. Od listopada 2025 roku modele wewnętrzne oparte o standard ISDA SIMM (ISDA Standard Initial Margin Model) muszą mieć akceptację nadzoru.
Uwaga(!) zarówno modele oparte jak i nie oparte o standard ISDA SIMM muszą mieć autoryzację nadzoru. Natomiast tylko te oparte o ten standard muszą zostać zatwierdzone przez nadzór.
Przewidziano dwie ścieżki walidacji modeli. Proces standardowy stosowany będzie dla największych uczestników rynku, dysponujących doświadczeniem w tworzeniu i walidacji modeli oraz obracających istotną ilością instrumentów pochodnych, nierzadko bardzo złożonych. Dla mniejszych uczestników przewidziano ścieżkę uproszczoną. Europejski Urząd Nadzoru Bankowego zasugerował, aby do skorzystania z niej miały prawo podmioty, których łączna wartość nominałów derywatów na rynku OTC nie przekracza 750 miliardów euro w ciągu roku.
Nowe raportowanie IMMA ma na celu dostarczenie danych potrzebnych do zatwierdzenia modelu wyceny initial margin.
Raport będzie obejmował dane typu:
- Identyfikacja i zakres podmiotu: Szczegółowe informacje identyfikujące podmioty prawne w grupie z wykorzystaniem modelu IM.
- Opis modelu: Szczegóły techniczne dotyczące wdrożenia metodologii ISDA SIMM, w tym wersjonowanie i konkretne dostosowania (poprawki).
- Wskaźniki ekspozycji i marży:
- Kwoty nominalne brutto: Dane dotyczące całkowitych kwot nominalnych brutto, obliczone jako średnia z określonego okresu 12 miesięcy (czerwiec 2023 r. – maj 2024 r. w przypadku wstępnych badań).
- Kwoty IM: Dane dotyczące depozytów zabezpieczających obliczonych za pomocą modelu.
- Przeliczanie walut: Dane muszą zostać przeliczone na EUR według kursu wymiany Europejskiego Banku Centralnego (EBC) obowiązującego w odpowiednim dniu referencyjnym.
- Powiadomienie o zmianie modelu: Roczne aktualizacje (do 31 marca) wszelkich zmian w modelach.
Kluczowe terminy na rok 2026
- Koniec stycznia 2026 r.: Właściwe organy (KNF) przekazują EBA listę podmiotów korzystających/zamierzających korzystać z ISDA SIMM.
- Koniec marca 2026 r.: Firmy składają coroczne dane dotyczące aktualizacji/wstępnych wniosków.
- Drugie półrocze 2026 r.: Oczekuje się złożenia formalnych wniosków do EBA w celu walidacji.
Banki muszą przygotować się na nowe obowiązki raportowania IMMA, które wymuszą zebranie, uporządkowanie i regularne przekazywanie danych dotyczących modeli wyliczających initial margin, w tym informacji o ich konfiguracji, ekspozycjach oraz corocznych aktualizacjach. W praktyce oznacza to konieczność dostosowania systemów, wzmocnienia współpracy między ryzykiem, treasury i IT oraz wcześniejszego przygotowania modeli do procesu formalnej walidacji nadzorczej.